Bronnen & studies

Meta-analyse van 13 RCT's (749 volwassenen): MCT in plaats van LCT gaf 0,51 kg meer gewichtsverlies en 1,46 cm minder middelomtrek. De studies verschilden sterk in duur, dosis en controle van de energie-inname, en er was commerciële bias.

Overzichtsartikel: tyrosine lijkt de cognitieve prestaties te verbeteren in korte, stressvolle of mentaal veeleisende situaties, wanneer dopamine en noradrenaline tijdelijk uitgeput raken. Voor sportprestaties en de behandeling van aandoeningen lijkt het nut beperkt.

Cochrane-review van 43 RCT's (9.110 deelnemers, vooral knieartrose), meestal van lage kwaliteit: chondroïtine gaf op korte termijn een klein tot matig voordeel op pijn, ongeveer 8 tot 10 punten op 100. In grote studies en studies zonder farmafinanciering was het voordeel onzeker.

Meta-analyse van 26 observationele studies (563.299 deelnemers): de hoogste lycopeeninname ging gepaard met een niet-significant 9% lager risico op prostaatkanker, een hoge lycopeenspiegel in het bloed met 18% minder risico. Het gaat om verbanden, niet om bewijs van oorzaak.

Isotopenstudies bij 54 jonge vrouwen met een lage ijzervoorraad: 24 uur na een dosis van 60 mg ijzer of meer was hepcidine verhoogd en werd 35-45% minder ijzer opgenomen; een extra dosis in de namiddag bracht niet significant meer op. Dat pleit voor inname om de dag, wat hier zelf niet getest werd.

ISAPP-consensus: probiotica zijn levende micro-organismen die, in voldoende hoeveelheid toegediend, een gezondheidsvoordeel opleveren. Een algemeen voordeel voor de darmflora mag aan goed onderzochte soorten worden toegeschreven, maar effecten op bijvoorbeeld het immuunsysteem zijn eerder stamspecifiek.

Meta-analyse van 25 RCT's bij diabetespatiënten: chroomsuppletie verlaagde HbA1c gemiddeld met 0,55 procentpunt en de nuchtere glucose met 1,15 mmol/L, vooral met chroompicolinaat en bij meer dan 200 µg per dag. Langetermijnvoordeel en -veiligheid zijn nog onduidelijk.

Systematische review van 35 RCT's bij gezonde volwassenen: melatonine kreeg enkel zwakke aanbevelingen, voor jetlag, slapeloosheid en het inslapen of de slaapefficiëntie. Voor ploegenarbeiders kon geen aanbeveling gegeven worden.

Meta-analyse van 9 RCT's (518 deelnemers) met een gestandaardiseerd bacopa-extract gedurende minstens 12 weken: verbetering van de aandachtssnelheid (Trail B-test) en een kortere keuzereactietijd. Een grote vergelijkende studie met een bestaand middel ontbreekt nog.

Overzichtsartikel over nicotinamide (vitamine B3): bespreekt lokaal gebruik bij acne, melasma, atopische dermatitis en rosacea en orale inname ter preventie van niet-melanoom huidkanker. Het behandelt ook mogelijke gevolgen van overmatige inname, zoals vermoedens over diabetes en leverschade.

Overzichtsartikel: leucine lijkt het aminozuur dat de spiereiwitsynthese na krachttraining in gang zet. Snel verteerbare, leucinerijke eiwitten zoals wei werken daarom beter dan soja- of caseïne-eiwit; ongeveer 0,25 tot 0,30 g eiwit per kg lichaamsgewicht per maaltijd lijkt het meest doeltreffend.

Systematische review van 63 RCT's: bij een gezonde darmflora die daarna verstoord werd (bijvoorbeeld door antibiotica) herstelde 83% van de probiotica de flora, bij een al verstoorde flora verbeterde 56% en bij gezonde vrijwilligers had 21% effect. Voor de meeste stammen is de claim zwak onderbouwd.

RCT bij 69 vrouwen van 35 tot 55 jaar: 2,5 of 5 g collageenpeptiden per dag verbeterde de huidelasticiteit na 8 weken significant ten opzichte van placebo. Op huidvocht en waterverlies via de huid was er geen significant effect.

Meta-analyse van 11 RCT's: resveratrol verbeterde nuchtere glucose en insulineresistentie bij diabetici, niet bij niet-diabetici.

RCT bij 420 patiënten met matig tot ernstig hartfalen: driemaal daags 100 mg CoQ10 bovenop de standaardbehandeling gaf na 2 jaar minder ernstige cardiovasculaire voorvallen (15% tegenover 26%) en minder sterfte (10% tegenover 18%). Na 16 weken was er nog geen verschil; het blijft één middelgrote studie.

Cochrane-review van 24 dubbelblinde RCT's (4.631 deelnemers): echinacea verkortte verkoudheden niet aantoonbaar (1 van 7 behandelstudies vond een effect). Bij preventie wijzen de studies samen op 10-20% minder verkoudheden, van twijfelachtig klinisch belang. De preparaten verschillen sterk.

Meta-analyse van 32 studies (7089 kinderen van 5 tot 12 jaar, 31 in lage- en middeninkomenslanden): dagelijks ijzer verbeterde de cognitieve scores bij kinderen met bloedarmoede (ook het IQ, met 4,55 punten), niet bij kinderen zonder bloedarmoede.

Cohort: hogere omega-3-spiegels bij 65+ geassocieerd met 27% lagere totale mortaliteit en 35% lagere CVD-mortaliteit.

Cochrane-review: in drie preventiestudies (37 longontstekingen bij 2335 mensen, vooral militaire rekruten) daalde het aantal longontstekingen met vitamine C met 80% of meer. De studies zijn heterogeen en het bewijs is te zwak om vitamine C ter preventie aan iedereen aan te raden.

Standpunt van de ISSN: HMB, in studies meestal 3 g per dag, kan spierschade na zware inspanning beperken en zo het herstel helpen, het best als het 2 weken vooraf wordt gestart. Verschillende studies bij getrainde sporters vonden echter geen effect op spierschade, kracht of spiermassa.

Meta-analyse van 13 gecontroleerde studies (3.629 patiënten na een acuut hartinfarct): L-carnitine ging samen met 27% minder sterfte (net significant) en 65% minder ventriculaire ritmestoornissen, maar niet met minder hartfalen of een nieuw infarct. Grote moderne RCT's ontbreken.

KiSel-10-RCT bij 443 Zweedse 70- tot 88-jarigen: 200 µg selenium plus 200 mg co-enzym Q10 per dag gedurende 4 jaar. Na 5,2 jaar was 5,9% overleden aan hart- en vaatziekten, tegenover 12,6% onder placebo. Het gaat om één enkele studie.

RCT bij 244 gezonde postmenopauzale vrouwen: 180 µg MK-7 per dag gedurende 3 jaar remde de leeftijdsgebonden daling van de botdichtheid in de lendenwervels en de dijbeenhals (niet in de totale heup) en had een gunstig effect op de botsterkte.

Literatuuroverzicht van 18 studies bij vegetariërs en veganisten: een B12-tekort kwam voor bij 62% van de zwangere vrouwen, 25% tot bijna 86% van de kinderen, 21-41% van de adolescenten en 11-90% van de ouderen, vaker bij veganisten. De auteurs raden regelmatige B12-suppletie aan.

Review: bij gezonde volwassenen zijn de stollingsfactoren volledig actief, maar zonder supplement is 20 tot 30% van osteocalcine en matrix-Gla-eiwit niet geactiveerd. K1 uit groene groenten blijft grotendeels in de lever voor de stolling, terwijl K2 via het bloed ook bot en bloedvaten bereikt.