Antioxidant en cofactor voor schildklier-enzymen. Belgische bodem is selenium-arm.
Selenium is een essentieel spoorelement, cofactor voor 25+ enzymen (selenoproteïnen). De belangrijkste rol is antioxidant-verdediging (glutathionperoxidase) en schildklierhormoon-conversie (deiodinasen).
De Belgische en Europese bodem zijn relatief selenium-arm vergeleken met Noord-Amerika. Daardoor komt subklinisch tekort voor - meestal niet ernstig, maar wel relevant voor schildklierfunctie.
Bij Hashimoto-thyreoïditis is selenium-suppletie (200 µg/dag, 6 maanden) in meta-analyses geassocieerd met daling van TPO-antilichamen. Niet curatief, maar wel ondersteunend bij standaardbehandeling.
Praktisch: 2 paranoten per dag dekken vrijwel de aanbeveling (één paranoot levert 60-90 µg). Supplementen alleen bij aangetoonde indicatie - bij ongecontroleerde inname stapelt selenium snel op.
KiSel-10-RCT bij 443 Zweedse 70- tot 88-jarigen: 200 µg selenium plus 200 mg co-enzym Q10 per dag gedurende 4 jaar. Na 5,2 jaar was 5,9% overleden aan hart- en vaatziekten, tegenover 12,6% onder placebo. Het gaat om één enkele studie.
Overzichtsartikel: een lage seleniumstatus hangt samen met hogere sterfte, zwakkere immuniteit en cognitieve achteruitgang; suppletie verlaagt het risico op auto-immune schildklierziekte. Het verband is U-vormig: bij een al goede status verhoogt extra selenium mogelijk het risico op diabetes type 2.
RCT bij 70 vrouwen met auto-immune schildklierontsteking (Hashimoto): 200 µg natriumseleniet per dag gedurende 3 maanden verlaagde de TPO-antistoffen tot 63,6% van de beginwaarde, tegenover 88% onder placebo. Bij waarden boven 1200 IU/ml daalden ze met 40%.