Doorzoek alle 311 wetenschappelijke bronnen die wij citeren over 150 stoffen. Filter op evidence-tier, specifieke stof, jaar of trefwoord. Elke bron linkt naar PubMed of het originele tijdschrift.
Meta-analyse van 24 RCT's (1594 deelnemers): pycnogenol verlaagde de bloeddruk licht (systolisch 2,54 mmHg, diastolisch 1,76 mmHg) en gaf kleine verbeteringen in nuchtere glucose, HbA1c en LDL-cholesterol. De auteurs vragen betere en langere studies.
Reeks meta-analyses in The Lancet (185 cohortstudies, 58 RCT's): wie het meest vezels at, had 15-30% minder sterfte, hart- en vaatziekten, beroertes, type 2-diabetes en darmkanker dan wie het minst at. Het voordeel was het grootst bij 25-29 g per dag, met aanwijzingen voor extra winst daarboven.
RCT bij 60 gestreste, gezonde volwassenen: 240 mg ashwagandha-extract per dag gedurende 60 dagen verlaagde de angstscore (HAM-A) met 41%, tegenover 24% onder placebo, en het ochtendcortisol met 23%. Op de DASS-21-vragenlijst was het verschil met placebo niet significant.
Netwerk-meta-analyse van 7 RCT's (2.753 COPD-patiënten): mucolytica samen verlaagden het risico op een exacerbatie met ongeveer een kwart (RR 0,74). NAC 1200 mg per dag verkortte exacerbaties, maar enkel erdosteïne verlaagde ook het risico op minstens één exacerbatie en op ziekenhuisopname.
Dubbelblinde crossover-RCT bij 30 gezonde volwassenen: 4 weken 200 mg L-theanine per dag verbeterde enkele slaapscores (inslaaptijd, slaapverstoring, gebruik van slaapmiddelen) meer dan placebo. Depressie- en angstscores daalden na L-theanine, maar niet significant meer dan onder placebo.
Meta-analyse van 10 RCT's (540 mannen met milde tot matige erectiestoornissen): arginine (1,5 tot 5 g per dag, soms met andere stoffen) verbeterde de klachten meer dan placebo of geen behandeling (OR 3,37). Dosis en duur verschilden sterk tussen de studies.
Gepoolde analyse van 30 prospectieve cohorten (68.659 deelnemers): meer linolzuur in bloed of vetweefsel ging samen met 7% minder hart- en vaatziekten en 22% minder cardiovasculaire sterfte. Observationeel onderzoek, zonder aanwijzing dat linolzuur of arachidonzuur het risico verhoogt.
Systematische review van 11 RCT's (805 deelnemers): collageenhydrolysaat (2,5 tot 10 g per dag, 8 tot 24 weken) en collageentripeptide gaven gunstige resultaten voor huidelasticiteit, hydratatie en wondgenezing. De auteurs noemen de resultaten voorlopig; er was geen meta-analyse.
RCT bij 60 gestreste, gezonde volwassenen: 250 of 600 mg ashwagandha-wortelextract per dag verlaagde na 8 weken de stressscore en het cortisol en verbeterde de slaapkwaliteit tegenover placebo. De angstscore (HAM-A) daalde alleen met 600 mg significant.
BMJ-overzicht: een lage diversiteit van de darmflora wordt herhaaldelijk gezien bij onder meer obesitas, type 2-diabetes en chronische darmontsteking, en geldt als algemene maat voor een gezonde darm. Voedingsvezel beïnvloedt de samenstelling ervan en hangt samen met een betere gezondheid.
Debatartikel over voor- en nadelen: calcium, al dan niet met vitamine D, verlaagde het risico op botbreuken in sommige studies maar zwak, en supplementen kunnen maag-darmklachten, nierstenen (samen met vitamine D) en mogelijk hart- en vaatproblemen geven.
Overzichtsartikel: observationele studies en studies met mendeliaanse randomisatie wijzen erop dat een lage vitamine D-spiegel het risico op MS verhoogt en samengaat met meer ziekteactiviteit. Of suppletie de ziekteactiviteit bij MS-patiënten vermindert, is nog onvoldoende onderzocht.
Overzichtsartikel: fosfatidylcholine is een van de belangrijkste vormen van choline in voeding en is nodig om vet uit de lever af te voeren. In depletiestudies kregen gezonde volwassenen op een cholinearm dieet leververvetting; slechts ongeveer 10% van de Amerikanen haalt de adequate inname.
Systematische review van 6 RCT's (281 gezonde deelnemers): creatine kan het kortetermijngeheugen en het redeneervermogen verbeteren, maar voor andere cognitieve domeinen zijn de resultaten tegenstrijdig. Bij jonge mensen veranderde er niets en vegetariërs reageerden beter op geheugentaken.
Overzichtsartikel: molybdeen is bij de mens nodig voor vier enzymen, waaronder sulfietoxidase, dat zwavelhoudende aminozuren afbreekt. Een tekort door te weinig molybdeen in de voeding is nooit vastgesteld; er is één gevalsbeschrijving (1981) bij langdurige parenterale voeding.
Gerandomiseerde cross-overstudie bij 30 gezonde 55- tot 79-jarigen: 1000 mg NR per dag gedurende 6 weken werd goed verdragen en verhoogde NAD+ in witte bloedcellen met ongeveer 60%. De bloeddruk daalde niet significant; enkel een verkennende subgroep met verhoogde bloeddruk wees op een groter effect.
Twee open-label RCT's bij vrouwen met lage ijzervoorraden. Om de dag doseren gaf een hogere cumulatieve fractionele opname dan dagelijks (21,8% versus 16,3%) en meer totaal opgenomen ijzer (175,3 mg versus 131,0 mg). Verklaring: een ijzerdosis doet hepcidine stijgen, wat de opname van de volgende dosis remt.
Systematische review van 24 studies bij mensen: tulsi (holy basil) gaf gunstige resultaten op stofwisseling, hart en bloedvaten, immuniteit en stress, zonder ernstige bijwerkingen. De meeste studies waren klein en van matige kwaliteit, dus het effect is mogelijk overschat.
RCT bij 139 sporters met kniepijn tijdens inspanning: 5 g specifieke collageenpeptiden per dag gedurende 12 weken verminderde de pijn tijdens activiteit iets meer dan placebo (p = 0,046). Pijn in rust verbeterde niet significant meer dan met placebo.
Meta-analyse van 6 klinische studies (377 patiënten met depressie): curcumine verminderde depressieve klachten meer dan placebo, met een klein tot matig effect (SMD -0,34). Het ging om weinig en korte studies (4 tot 8 weken).
Overzichtsartikel van een hematoloog: een B12-tekort stel je best vast met een combinatie van tests, omdat geen enkele test op zich volledig betrouwbaar is. Een mild tekort, vaak door slechte opname uit voeding of een te lage inname, geeft zelden bloedarmoede maar mogelijk wel neurocognitieve klachten.
Systematische review: in 12 van de 19 placebogecontroleerde studies verbeterde SAMe (oraal meestal 800 tot 1600 mg per dag) depressie meer dan placebo, en in oudere vergelijkende studies werkte het even goed als tricyclische antidepressiva. Het bewijs is veelbelovend maar beperkt.
Gerandomiseerde cross-overstudie bij 42 gezonde volwassenen met lichte constipatie: 12 g cichorei-inuline per dag gedurende 4 weken verhoogde Bifidobacterium en Anaerostipes in de stoelgang en verlaagde Bilophila, wat samenging met zachtere stoelgang. Het totale effect op de darmflora was bescheiden.
RCT van de producent bij 60 Japanse volwassenen met kraaienpootjes: 120 mg hyaluronzuur per dag gedurende 12 weken gaf minder rimpels dan placebo, significant enkel voor de vorm van 300 kDa na 8 weken. Glans en soepelheid verbeterden in alle groepen, ook onder placebo.
Dubbelblinde RCT bij 51 patiënten onder chemotherapie: 1,2 g gemberextract per dag naast de gewone anti-emetica verminderde misselijkheid en braken niet, maar gaf in de eerste kuur een betere misselijkheidsgerelateerde levenskwaliteit en minder vermoeidheid. De studie was kleiner dan gepland.