Vitamine D wordt door je huid aangemaakt onder invloed van UVB-straling. In België staat de zon van oktober tot april te laag om voldoende UVB door de atmosfeer te laten - aanmaak komt dan tot stilstand. Een aanzienlijk deel van de Belgische bevolking heeft daardoor in de winter een 25(OH)D-spiegel onder 50 nmol/L, wat als ondergrens geldt.

Vitamine D werkt in feite als hormoon: het reguleert calciumopname uit de darm, ondersteunt spierfunctie en moduleert het immuunsysteem. Een tekort uit zich bij volwassenen vooral als spierzwakte, vermoeidheid, botpijn en verhoogde gevoeligheid voor luchtweginfecties.

Suppletie is goed onderbouwd. Twee meta-analyses (Tripkovic 2012, Martineau 2017) tonen dat D3 effectiever is dan D2 in het verhogen van 25(OH)D, en dat dagelijkse of wekelijkse suppletie de kans op acute luchtweginfecties verlaagt - vooral bij wie een tekort heeft.

De Hoge Gezondheidsraad raadt 10-15 µg per dag aan voor volwassenen; voor ouderen en risicogroepen ligt dat hoger. Bij aangetoond tekort wordt vaak 50 µg per dag voorgeschreven gedurende 2-3 maanden, daarna een onderhoudsdosis.

Wanneer zinvol bij klachten?

✿

Immuniteit

Vitamine D-tekort is geassocieerd met meer luchtweginfecties. Suppletie heeft een matig preventief effect.

→

✿

Menopauze

Vitamine D 25-50 µg/dag voor botgezondheid en stemming bij postmenopauzale vrouwen.

→

⚘

Osteoporose

Vitamine D 25-50 µg/dag essentieel - alle osteoporose-protocollen.

→

☀

Vermoeidheid

Vitamine D-tekort wordt geassocieerd met spierzwakte en moeheid. 60% van de Belgen heeft een tekort in winter.

→

✿

Haaruitval

Vitamine D-tekort wordt geassocieerd met telogeen effluvium.

→

☀

Zwangerschapsklachten

Vitamine D 10-25 µg/dag essentieel voor foetale botontwikkeling en moederlijke spiegels.

→

✿

Huid (acne, eczeem)

Vitamine D-tekort wordt geassocieerd met eczeem-ernst.

→

✿

Acne

Vitamine D-tekort wordt geassocieerd met acne-ernst.

→

✿

Depressie

Vitamine D-tekort wordt geassocieerd met depressie; suppletie bij aangetoond tekort.

→

⚘

Spierkrampen

D-tekort geassocieerd met spierpijn en krampen, vooral bij ouderen.

→

Veelgestelde vragen8

+ Wanneer is de beste tijd op de dag om vitamine D te nemen?

Bij de grootste maaltijd van de dag, omdat vitamine D vetoplosbaar is. 's Ochtends of 's middags zonder probleem - alleen 's avonds laat raden sommige onderzoekers af wegens een mogelijk effect op melatonine bij hoge doseringen.

+ Hoeveel vitamine D moet ik in de winter nemen?

Voor volwassenen onder 65 zonder bijzondere risico's: 25 µg (1000 IE) D3 per dag tussen oktober en april. Donkere huid, sluier of weinig zon: het hele jaar door. Bij aangetoond tekort schrijft de huisarts vaak 50-75 µg/dag voor gedurende 8-12 weken.

+ Kan ik te veel vitamine D nemen?

Boven 100 µg/dag (4000 IE) langdurig zonder controle bestaat een risico op hypercalciëmie: misselijkheid, zwakte, hartritmestoornissen. Acute intoxicatie ontstaat pas vanaf zeer hoge doses (>10.000 IE/dag wekenlang). De Europese veilige bovengrens is 100 µg/dag.

+ Werkt vitamine D ook tegen COVID of griep?

Bij aangetoond tekort verlaagt suppletie de kans op acute luchtweginfecties (Martineau 2017, BMJ). Voor COVID-19 specifiek is het bewijs gemixt - sommige observationele studies suggereren een effect, maar interventiestudies geven geen consistent voordeel buiten correctie van een tekort.

+ Is plantaardige (vegan) D3 minder goed dan dierlijke D3?

Nee. Vegan D3 uit korstmos (lichen) heeft dezelfde moleculaire structuur als dierlijke D3 uit schapenwol. Identieke effectiviteit, alleen iets duurder.

+ Moet ik mijn vitamine D-spiegel laten testen?

Bij risicogroepen (donkere huid, sluier, ouderen, chronische darm- of nieraandoening, osteoporose) en bij onverklaarde klachten: ja. Bij een gezonde volwassene zonder klachten is suppletie van 25 µg/dag in de winter redelijk zonder testen. 25(OH)D ≥ 50 nmol/L is voldoende; 75-100 nmol/L is optimaal.

+ Heb ik vitamine K2 nodig bij D3-suppletie?

Bij lage doses (≤ 1000 IE/dag) niet strikt nodig. Bij hogere doses of langdurig gebruik is K2 (90-180 µg MK-7/dag) een verstandige aanvulling: het stuurt het opgenomen calcium naar botten en weg van bloedvaten.

+ Wordt vitamine D vergoed in België?

Op voorschrift voor specifieke indicaties (osteoporose, malabsorptie, chronisch nierlijden) is er een terugbetaling. Vrij verkrijgbare suppletie wordt niet vergoed - reken op €5-15 per maand.

Bronnen3

Onderzoek · 2023 Sterk bewijs

Meta-analyse van 80 RCT's (163.131 deelnemers): vitamine D-suppletie ging samen met een 5% lagere totale sterfte (OR 0,95; 95%-BI 0,91-0,99). Op cardiovasculaire sterfte en hart- en vaatziekten was er geen significant effect.

Ruiz-García A, Pallarés-Carratalá V, Turégano-Yedro M, et al., Nutrients (2023) · PMID 37111028 · DOI Lees de studie ↗

Onderzoek · 2019 Sterk bewijs

VITAL RCT (n=25.871): 2000 IE D3/dag verlaagde noch kanker, noch cardiovasculaire events significant bij algemene populatie zonder tekort.

Manson JE, Cook NR, Lee IM, et al., N Engl J Med (2019) · PMID 30415629 · DOI Lees de studie ↗

Onderzoek · 2018 Matig bewijs

Overzichtsartikel: observationele studies en studies met mendeliaanse randomisatie wijzen erop dat een lage vitamine D-spiegel het risico op MS verhoogt en samengaat met meer ziekteactiviteit. Of suppletie de ziekteactiviteit bij MS-patiënten vermindert, is nog onvoldoende onderzocht.

Sintzel MB, Rametta M, Reder AT, Neurol Ther (2018) · PMID 29243029 · DOI Lees de studie ↗

Q&A

Vragen & antwoorden

+ Stel zelf een vraag over Vitamine D

↓ Naar de top-producten

Redactie vitaminen.be

Onafhankelijke redactie - geen artsen of apothekers

Bijgewerkt op 23 mei 2026 · 3 bronnen geraadpleegd

Hoe we content samenstellen · Alle bronnen · Over de redactie

Niet zeker?

Doe de check in 2 minuten - krijg een advies op maat.

Start check →