Bronnen & studies

Meta-analyse van 42 studies (176.253 deelnemers met een hoog cardiovasculair risico): omega-3 ging samen met minder cardiovasculaire sterfte en hartinfarcten, maar ook met meer voorkamerfibrillatie. EPA alleen deed het beter dan EPA plus DHA, maar verhoogde eveneens de kans op voorkamerfibrillatie.

EFSA beoordeelde een aangevraagde gezondheidsclaim (3 g creatine per dag voor gezonde volwassenen): een oorzakelijk verband met een betere cognitieve functie is niet aangetoond. Een effect op het werkgeheugen verscheen enkel in twee studies met 20 g per dag (5 tot 7 dagen), niet bij lagere doses.

Internationale PCOS-richtlijn. Metformine wordt aanbevolen voor de metabole kenmerken en heeft een grotere werkzaamheid dan inositol, dat beperkte klinische meerwaarde biedt. Inositol wordt niet als bewezen behandeling geklasseerd; de keuze hoort in gedeelde besluitvorming, met de onzekerheid van het bewijs erbij.

Meta-analyse van 80 RCT's (163.131 deelnemers): vitamine D-suppletie ging samen met een 5% lagere totale sterfte (OR 0,95; 95%-BI 0,91-0,99). Op cardiovasculaire sterfte en hart- en vaatziekten was er geen significant effect.

Grote dubbelblinde RCT bij 1.209 patiënten met ernstige brandwonden: 0,5 g/kg glutamine per dag via sonde of mond verkortte het ziekenhuisverblijf niet en verlaagde de sterfte niet (na 6 maanden 17,2% tegenover 16,2% met placebo). Eerdere, kleinere studies gaven tegenstrijdige resultaten.

Meta-analyse van 7 grote RCT's (81.210 deelnemers, gemiddeld 4,9 jaar): omega-3-supplementen verhoogden het risico op voorkamerfibrillatie met 25%. Bij hoogstens 1 g/dag was dat 12%, bij meer dan 1 g/dag (1,8 tot 4 g) 49%.

Equivalentie-RCT met 440 volwassenen met ijzergebreksanemie. Na twee weken steeg het hemoglobine met 2,00 g/dl in de groep met oraal ijzer plus vitamine C en met 1,84 g/dl in de groep met enkel ijzer: gelijkwaardig. Bij de behandeling van bloedarmoede voegt een vitamine C-supplement dus niets aantoonbaars toe aan orale ijzersuppletie.

VITAL RCT (n=25.871): 2000 IE D3/dag verlaagde noch kanker, noch cardiovasculaire events significant bij algemene populatie zonder tekort.

RCT bij 8.179 statinegebruikers met hart- en vaatziekte of diabetes plus risicofactoren en verhoogde triglyceriden: 4 g icosapent-ethyl (gezuiverde EPA) per dag verlaagde ernstige cardiovasculaire voorvallen met 25% over bijna 5 jaar. Wel meer opnames voor voorkamerfibrillatie (3,1% tegenover 2,1%).

Cochrane-review van 33 RCT's (6352 kinderen): probiotica verlaagden antibiotica-geassocieerde diarree van 19% naar 8% (NNT 9, matige zekerheid). Hoge doses van minstens 5 miljard kve per dag, zoals L. rhamnosus of S. boulardii, werkten beter dan lage.

Individual participant data meta-analyse: L. reuteri verminderde huilduur bij borstgevoede kolieken-baby's significant.

Systematische review van 249 probiotica-RCT's: de werking hangt af van stam en aandoening. L. acidophilus scoorde enkel sterk in specifieke vormen, zoals een mengsel met stam CL1285 tegen antibioticadiarree en de stam LB bij acute diarree bij kinderen; lactose-intolerantie werd niet beoordeeld.

Meta-analyse 10 RCT's (n=77.917): omega-3 had geen significant effect op cardiovasculaire events bij hoogrisicogroepen. Belangrijke nuance vs eerdere claims.

Internationale consensusdefinitie: een prebioticum is een substraat dat selectief door lichaamseigen micro-organismen wordt benut en zo een gezondheidsvoordeel oplevert. Niet elke vezel is dus een prebioticum, en het effect moet aantoonbaar via de microbiota lopen.

Meta-analyse op individuele patiëntgegevens uit 6 RCT's (1.663 mensen met knie- of heupartrose): glucosamine deed het na 3 en na 24 maanden niet beter dan placebo voor pijn of functie, ook niet in subgroepen of per soort glucosamine. Vooral industriestudies deelden hun gegevens niet.

Meta-analyse van 40 placebogecontroleerde studies (1.461 deelnemers): bèta-alanine had een klein maar significant effect op inspanning (effectgrootte 0,18). Bij inspanningen van 0,5 tot 10 minuten verbeterde vooral het volhouden tot uitputting; op prestatietests was het effect niet significant.

Cochrane-review (vooral studies in Azië en Afrika): bij kinderen van 6 maanden tot 5 jaar verlaagde vitamine A-suppletie de totale sterfte met 12% (RR 0,88; 19 trials, 1,2 miljoen kinderen). Een random-effectsmodel gaf een daling van 24%.

Standpunt van de ISSN: creatinemonohydraat verbetert de prestaties bij korte, intensieve inspanning en de trainingsaanpassingen. Na een oplaadfase houdt 3 tot 5 g per dag de spiervoorraad op peil; tot 30 g per dag gedurende hoogstens 5 jaar bleek veilig bij gezonde mensen en patiënten.

Meta-analyse van individuele deelnemersgegevens uit 25 RCT's (10.933 deelnemers): vitamine D verlaagde het risico op acute luchtweginfecties licht (OR 0,88). Het effect zat bij dagelijkse of wekelijkse inname zonder bolusdosissen en was het sterkst bij een 25(OH)D onder 25 nmol/L.

Belgische referentie-innames. Voor vitamine D geldt een aanbeveling van 10 µg (400 IE) per dag voor jonge kinderen, en 10 tot 15 µg per dag voor oudere kinderen en jongeren, afhankelijk van blootstelling aan zonlicht.

Systematische review van 35 RCT's (6.993 patiënten): bij milde tot matige depressie werkte sint-janskruid beter dan placebo en niet significant anders dan antidepressiva, met minder bijwerkingen. Door grote verschillen tussen de studies is het bewijs van matige kwaliteit.

Gestandaardiseerde gegevens uit 18 Europese bevolkingsstudies (n=55.844): 13% had gemiddeld over het jaar een 25(OH)D onder 30 nmol/L, in de winter 17,7%. Onder 50 nmol/L zat 40,4%; bij mensen met een donkere huid lag het tekort veel hoger.

Meta-analyse van 8 RCT's (30.970 deelnemers): calcium plus vitamine D verlaagde het risico op fracturen met 15% en op heupfracturen met 30%. De analyse steunde deels op subgroepgegevens van de WHI-studie.

Meta-analyse van 34 RCT's (2028 deelnemers): magnesium in een mediane dosis van 368 mg/dag gedurende 3 maanden verlaagde de systolische bloeddruk met 2,0 mmHg en de diastolische met 1,78 mmHg.

Dubbelblinde RCT (MOVES) bij 606 patiënten met knieartrose en matige tot ernstige pijn: 400 mg chondroïtinesulfaat plus 500 mg glucosamine driemaal daags verminderde de WOMAC-pijn na 6 maanden even sterk als 200 mg celecoxib per dag (telkens ongeveer 50%). Er was geen placebogroep.