Vitamine A ☀

Vetoplosbare vitamine voor zicht, huid en immuunsysteem. Bèta-caroteen (plantaardig) of retinol (dierlijk).

Bijgewerkt op 23 May 2026 · 3 peer-reviewed studies

Evidence-based

⚡ Het antwoord in 10 seconden

Eet wekelijks dierlijke producten (lever, eieren) of veel oranje groenten. ADH ~800 µg RAE.

01Heb ik tekort? 02Hoeveel nemen? 03Welk product? 04Achtergrond 05Veelgestelde vragen 06Bronnen

Heb ik een tekort?

Veganistisch dieet

Plantaardige bronnen leveren bèta-caroteen, conversie naar A is variabel

Malabsorptie

Coeliakie, ziekte van Crohn, korte darm

Chronisch alcoholgebruik

Verstoort levermetabolisme van vitamine A

Pasgeborenen

Lage voorraad bij geboorte, vooral bij premature baby's

Hoeveel nemen?

ADH

800µg RAE

Optimaal

1000µg RAE

Bij tekort

3000µg RAE

Veilig max

3000µg RAE

✓ Wanneer zinvol

Veganistisch dieet zonder oranje groenten
Aangetoond tekort (serum retinol < 1,05 µmol/L)
Nachtblindheid
Huidproblemen (lichte vormen)

✗ Wanneer niet

Zwangerschap - hoge dosis retinol teratogeen (max 800 µg/dag)
Roken - hoge dosis bèta-caroteen verhoogt longkankerrisico
Leveraandoeningen
Hoge dosis lever-consumptie

Welk product?

★ Beste algemeen 7,8/10

☼

Solgar Vitamin A 5000 IE

Solgar · 100 softgels

Standaard dosering, courant in apotheek. Niet voor zwangeren.

€14,50

Bekijken →

€ Beste prijs 7,2/10

☼

NOW Foods Vitamin A 10.000 IE

NOW Foods · 100 softgels

Voor kortdurend gebruik bij aangetoond tekort - niet voor chronisch onderhoud.

€12,95

Bekijken →

◆ Premium 8,2/10

☼

Vital Pharma Vitamine A 3000 µg

Vital Pharma · 60 caps

Premium apotheek-vorm met betere zuiverheid en dosering-precisie.

€19,95

Bekijken →

Achtergrond

Vitamine A bestaat in twee vormen: retinol (uit dierlijke producten) en bèta-caroteen (uit planten). Retinol is direct bruikbaar, bèta-caroteen wordt door je lichaam omgezet - met grote individuele variatie. Mensen met een lage conversie-efficiëntie (genetisch bepaald) hebben moeite om voldoende A te halen uit alleen plantaardige bronnen.

Klassieke symptomen van een tekort zijn nachtblindheid (eerste teken), droge huid en verminderde wondheling. In België is een tekort zeldzaam, maar bij veganisten en bij chronische malabsorptie komt het voor.

Belangrijk om te weten: hoge doses retinol zijn teratogeen - zwangere vrouwen mogen dus geen levertraan of supplementen met retinol gebruiken zonder advies. Voor preventie is een combinatie van bèta-caroteen uit groenten en kleine hoeveelheden dierlijke producten meestal voldoende.

Een opvallende waarschuwing: hoge bèta-caroteen-supplementen (>20 mg/dag) verhogen het longkankerrisico bij rokers (ATBC-studie, CARET-studie). Rokers moeten beta-caroteen supplementen vermijden.

Veelgestelde vragen5

+ Is vitamine A gevaarlijk in zwangerschap?

Retinol-vorm (uit dierlijke producten, lever, levertraan) is teratogeen boven 800 µg/dag. Bèta-caroteen uit groenten is veilig - je lichaam zet het alleen om wat nodig is. Vermijd retinol-supplementen tijdens zwangerschap zonder gynaecoloog-advies.

+ Werkt bèta-caroteen even goed als retinol?

Voor de meeste mensen wel, maar conversie is variabel (verhouding 1:12 tot 1:24 µg). Mensen met genetisch lage conversie hebben moeite om voldoende A te halen uit alleen plantaardige bronnen.

+ Waarom moeten rokers bèta-caroteen vermijden?

De ATBC- en CARET-studies toonden dat hoge dosis bèta-caroteen-supplementen (>20 mg/dag) het longkankerrisico bij rokers verhogen. Het mechanisme is niet volledig duidelijk, maar de bevinding is consistent. Via voeding (wortelen, zoete aardappel) is er geen risico.

+ Heb je vitamine A nodig als je geen klachten hebt?

In België is een tekort zeldzaam. Bij gebalanceerde voeding met eieren, zuivel of oranje groenten is suppletie zelden nodig. Bij veganisten zonder oranje groenten: bèta-caroteen overwegen.

+ Hoe weet je dat je teveel vitamine A neemt?

Symptomen van hypervitaminose A: hoofdpijn, misselijkheid, droge huid, haarverlies, gewrichtspijn. Bij blijvende hoge inname kan dit leverbelasting geven. Bovengrens EFSA: 3000 µg RAE/dag retinol-equivalent.

Bronnen3

⚗ Onderzoek Sterk bewijs

Cochrane meta-analyse: 24% reductie van all-cause mortaliteit bij vitamine A-suppletie in kinderen onder 5 in lage-inkomenslanden.

Imdad A, Mayo-Wilson E, Herzer K, Bhutta ZA, Cochrane Database Syst Rev (2017) Bekijk studie →

⚗ Onderzoek Sterk bewijs

Meta-analyse: in lage-inkomenslanden verlaagt vit-A-suppletie kinder-mortaliteit met 24% en blindheid met 70%.

Mayo-Wilson E, Imdad A, Herzer K, Yakoob MY, Bhutta ZA, BMJ (2011) Bekijk studie →

⚗ Onderzoek Sterk bewijs

Review: chronisch vitamine A boven 3000 µg/dag verhoogt osteoporose- en fractuur-risico. Bèta-caroteen veiliger alternatief.

Penniston KL, Tanumihardjo SA, Am J Clin Nutr (2006) Bekijk studie →

Q&A

Vragen & antwoorden

+ Stel zelf een vraag over Vitamine A

↓ Naar de top-producten

Redactie vitaminen.be

Onafhankelijke redactie - geen artsen of apothekers

Bijgewerkt op 23 May 2026 · 3 bronnen geraadpleegd

Hoe we content samenstellen · Alle bronnen · Over de redactie

Niet zeker?

Doe de check in 2 minuten - krijg een advies op maat.

Start check →