De rekken vullen zich elk najaar met weerstandssiropen en concentratiegummies. Voor kinderen in Belgie is er eigenlijk maar een supplement met een harde aanbeveling, en drie situaties waarin bijslikken verdedigbaar is.
Elk jaar rond eind augustus verschijnt dezelfde belofte in de winkelrekken: meer weerstand, betere concentratie, sterkere botten. Voor kinderen die gevarieerd eten is het overgrote deel daarvan overbodig. Maar overbodig is niet hetzelfde als altijd overbodig, en er is een duidelijke uitzondering.
Vitamine D is het enige supplement met een algemene Belgische aanbeveling voor kinderen: 10 µg (400 IE) per dag voor jonge kinderen, oplopend tot 10 a 15 µg voor oudere kinderen en jongeren, afhankelijk van zonblootstelling. Daarnaast zijn er drie situaties waarin bijslikken zinvol is: vegetarisch of veganistisch eten (B12, ijzer, omega-3), aangetoonde bloedarmoede (ijzer) en zeer eenzijdig eten. Weerstandssiropen met vitamine C bij een kind dat fruit eet: verspild geld.
De Hoge Gezondheidsraad houdt in de Voedingsaanbevelingen voor Belgie vast aan 10 µg (400 IE) per dag voor jonge kinderen, en 10 tot 15 µg voor oudere kinderen en adolescenten, afhankelijk van hoeveel zon ze krijgen.
De reden is geografie. Op de breedtegraad van Belgie staat de zon van oktober tot maart te laag om vitamine D in de huid aan te maken. Wat je kind in de zomer opbouwt is een voorraad, en die raakt in de loop van de herfst op. Precies daarom is de start van het schooljaar een logisch moment om er weer aan te denken. Meer in de vitamine D-gids en vitamine D in de Belgische winter.
Praktisch: druppels voor de allerkleinsten, kauwtabletten daarna. D3 (cholecalciferol) heeft de voorkeur boven D2. Overdoseren is met deze hoeveelheden geen realistisch risico, maar geef niet zomaar een volwassenendosis van 2000 of 4000 IE aan een kind zonder dat een arts dat vraagt.
Hier is de data verrassend duidelijk, en ze wijst de andere kant op dan de marketing. De meta-analyse van Low (CMAJ 2013) bundelde 32 studies met 7089 schoolkinderen. IJzersuppletie verbeterde cognitieve scores, IQ en concentratie bij kinderen die bloedarmoede hadden. Bij kinderen zonder tekort was er geen cognitief voordeel.
Vertaald: ijzer is geen concentratiebooster, het is een correctie van een tekort. En te veel ijzer is niet onschuldig (maagklachten, obstipatie, en bij overdosering ernstiger). Geef het dus enkel na een bloedonderzoek. Verhoogd risico: meisjes na de eerste menstruatie, kinderen die vegetarisch eten, en kinderen die extreem kieskeurig eten. Zie de ijzer-gids.
Voor een kind dat volledig plantaardig eet verandert het plaatje. Drie aandachtspunten:
Meer: supplementen voor kinderen, de supplementen-check en onze methodologie.