Een supplement is geen snoepje. Sommige combinaties verlagen de werking van je medicijn tot onder de drempel, andere stapelen net op. Dit zijn de interacties die in de praktijk het vaakst fout gaan.
Twee derde van de mensen die een supplement neemt, vertelt dat niet aan de huisarts. Vaak omdat het "maar" een vitamine is. Maar precies daar zit het risico: een aantal supplementen doet iets met de manier waarop je lichaam medicijnen afbreekt of opneemt, en het gevolg is een medicijn dat te weinig of net te veel doet.
Dit is geen medisch advies en zeker geen volledige lijst. Het is een overzicht van de zeven combinaties die in de literatuur en aan de apotheekbalie het vaakst opduiken. Stop nooit zelf met voorgeschreven medicatie, en leg elke twijfel voor aan je huisarts of apotheker.
De grootste boosdoener is sint-janskruid: het versnelt de afbraak van tientallen medicijnen, inclusief de anticonceptiepil. Daarnaast: vitamine K botst met bloedverdunners van het cumarine-type, en mineralen (calcium, ijzer, magnesium, zink) blokkeren de opname van sommige antibiotica, schildkliermedicatie en botmedicatie wanneer je ze samen inneemt. Dat laatste los je meestal op met enkele uren tussentijd.
Sint-janskruid (Hypericum perforatum) induceert het enzym CYP3A4 en de transporter P-glycoproteine. In gewone taal: het zet je lever aan om medicijnen sneller af te breken, waardoor de bloedspiegel zakt. Het overzicht van Borrelli en Izzo (2009) somt klinisch bevestigde interacties op met onder meer anticonceptiva, ciclosporine, digoxine, warfarine en hiv-remmers.
Concreet gedocumenteerde gevolgen: doorbraakbloedingen en onbedoelde zwangerschappen bij pilgebruiksters, afstoting van getransplanteerde organen bij ciclosporine-gebruikers. Combineer je het met een SSRI-antidepressivum, dan is er risico op serotonerge bijwerkingen. Meer in de sint-janskruid-gids.
Marcoumar, Sintrom en warfarine werken precies door vitamine K tegen te werken. Slik je er vitamine K1 of K2 bij, of verander je plots je inname van groene bladgroenten, dan verschuift je INR. Dat is geen reden om vitamine K te vermijden, maar wel om constant te zijn en het te melden. De moderne bloedverdunners (DOAC's zoals rivaroxaban en apixaban) hebben deze interactie niet. Zie vitamine K2.
Calcium, ijzer, magnesium en zink binden in de darm aan bepaalde medicijnen en vormen een complex dat je niet meer opneemt. Dit speelt bij:
De oplossing is meestal simpel: minstens 2 uur, bij levothyroxine en bisfosfonaten liefst 4 uur tussen medicijn en supplement. Neem het medicijn nuchter en het mineraal later op de dag.
Maagzuurremmers (protonpompremmers zoals omeprazol) verlagen de opname van niet-heemijzer, omdat daar maagzuur voor nodig is. Ook koffie, thee, melk en calcium remmen. Neem ijzer daarom nuchter met wat vitamine C (een glas sinaasappelsap) en niet samen met je ontbijtkoffie. Slik je langdurig een maagzuurremmer en ben je moe, laat dan je ferritine prikken. Zie waarom ferritine meer zegt dan hemoglobine.
ACE-remmers (perindopril, lisinopril), sartanen (losartan, valsartan) en kaliumsparende plaspillen (spironolacton) houden kalium vast. Een kaliumsupplement of een zoutvervanger op kaliumbasis bovenop die medicatie kan het kaliumgehalte in het bloed gevaarlijk hoog duwen. Dit is een van de weinige interacties met een acuut hartrisico. Niet doen zonder bloedcontrole.
Omega-3 remt de bloedplaatjesaggregatie licht. In meta-analyses bij normale doses (tot ongeveer 1 g EPA+DHA per dag) is er geen aantoonbare toename van klinisch relevante bloedingen, ook niet samen met antistolling. Bij hoge doses (3 tot 4 g) is het wel iets om te melden voor een ingreep of tandheelkundige operatie. Meer in hoeveel EPA en DHA heb je nodig.
De omgekeerde richting wordt vaak vergeten. Twee klassiekers:
Zie de B12-gids en welke B12-vorm je kiest.
Zie ook onze bronnenlijst en de disclaimer.