Specifieke voedingsbehoeften vóór, tijdens en na zwangerschap. Foliumzuur, D, omega-3 en jodium zijn fundamentenen.
Zwangerschap is dé periode waarin voedingsstoffen-status het directst effect heeft op een ander menselijk wezen. De aanbevelingen lopen op of dalen - afhankelijk van de stof. Foliumzuur stijgt naar 600 µg, jodium naar 200-290 µg, ijzer naar 30 mg.
Voor kinderwens-fase (3 maanden vóór conceptie) is foliumzuur cruciaal - minstens 400 µg/dag voorkomt 70% van neuralebuisdefecten. Bij MTHFR-mutatie: methyl-folaat (5-MTHF) verkozen.
Tijdens de zwangerschap is vitamine D-status meetbaar belangrijk voor foetale botontwikkeling. België is jodium-mild-deficiënt - aanvullende kalium-jodide 150-200 µg/dag is op aanbeveling van Hoge Gezondheidsraad.
Veel medicinale kruiden zijn teratogeen of uterotone - sint-janskruid, kava, dong quai, vitex, ashwagandha, ginseng vermijden. Hoge dosis retinol-vitamine-A (>3000 µg) en levertraan vermijden wegens teratogeniteit. Gember in matige hoeveelheid (tot 1 g/dag) is veilig voor misselijkheid.
Foliumzuur 400 µg/dag vóór en tijdens eerste trimester - voorkomt 70% van neuralebuisdefecten.
Aanpak: Vrouwen met kinderwens: 400 µg/dag minimaal 4 weken vóór conceptie tot week 12.
Vitamine D 10-25 µg/dag voor foetale botontwikkeling en moederlijke spiegels.
Aanpak: Neem 25 µg (1000 IE) D3 per dag tussen oktober en april. Bij donkere huid of weinig zonblootstelling: het hele jaar door.
Omega-3 DHA 200+ mg/dag voor foetale hersengroei, vooral derde trimester.
Aanpak: 1-2 g EPA+DHA per dag. Veganistisch alternatief: algenolie.
Jodium 200-250 µg/dag (kalium-jodide) - Belgische bevolking is mild jodium-deficiënt.
Aanpak: ADH 150 µg. Voorzichtig met hoge doses (kelp) - kan schildklier ontregelen.
IJzer 30 mg/dag bij ferritine < 30 µg/L - frequent bij zwangerschap.
Aanpak: Bisglycinaat of fumaraat (15-30 mg/dag) bij aangetoond tekort. Neem in met vitamine C, niet met thee/koffie.
Gember tot 1 g/dag voor zwangerschapsmisselijkheid - veilig in eerste trimester.
Aanpak: 500-1500 mg/dag in capsule of 2-4 g vers. Veilig in zwangerschap (overleg).
Vitamine B6 10-25 mg/dag voor misselijkheid (alleen of met doxylamine).
Aanpak: ADH 1,4 mg. Niet langdurig boven 100 mg/dag - risico op zenuwschade.