Helpt bij energiestofwisseling en zenuwfunctie. Tekort vooral bij alcoholgebruik en oude leeftijd.
Vitamine B1 (thiamine) is essentieel voor het koolhydraatmetabolisme - het werkt als cofactor in de mitochondriale enzymcomplexen die glucose omzetten naar energie. Een tekort raakt daarom in eerste instantie weefsels die het meest van glucose afhankelijk zijn: zenuwen en hart.
De klassieke ziekte "beriberi" (Aziatische naam voor "ik kan niet, ik kan niet") werd beschreven bij populaties die gepelde rijst aten - het pellen verwijderde de B1-rijke zilvervliesjes. Vandaag in West-Europa zien we B1-tekort vooral bij chronisch alcoholgebruik (Wernicke-Korsakoff syndroom), bariatrische chirurgie en ondervoeding.
Symptomen lopen van mild tot dramatisch: vermoeidheid en concentratiestoornissen (mild), tot perifere neuropathie ("droge beriberi"), hartfalen ("natte beriberi"), of acute Wernicke-encefalopathie (verwarring, oogspierverlamming, ataxie) - een medische noodtoestand.
Suppletie is veilig: thiamine is wateroplosbaar en overschot wordt uitgescheiden. Bij alcoholgebruik wordt vaak 100 mg/dag oraal aanbevolen; bij Wernicke-verdenking gaat het intramusculair in hoge doses (250-500 mg).