Klassiek slaapkruid. Effect mild maar duidelijk in meta-analyses.
Valeriaan (Valeriana officinalis) is een van de oudste kruidengeneesmiddelen voor slaap en kalmte. De actieve stoffen zijn valerenzuur en valerenolen, die de GABA-receptor moduleren - vergelijkbaar met (maar zwakker dan) benzodiazepines.
Meta-analyses (Bent 2006, Fernández-San-Martín 2010) bevestigen een bescheiden maar consistent effect op subjectieve slaapkwaliteit en inslaaptijd. Het effect is niet zo sterk als slaappillen, maar zonder afhankelijkheid of "hangover"-effect bij correct gebruik.
Belangrijke nuance: valeriaan werkt niet acuut bij iedereen - bij sommige gebruikers ontwikkelt het effect zich over 2-4 weken. Werkdosis: 400-900 mg gestandaardiseerd extract, 30-60 minuten vóór bed.
Combinatie met melisse en hop is klassiek en in studies bevestigd als versterkend. Niet combineren met alcohol, benzodiazepines of andere sedativa wegens additief effect. Bij autorijden of machine-werk: eerst observeren hoe je individueel reageert.
Systematische review met meta-analyse van 10 placebogecontroleerde RCT's: over alle studies samen was het effect op de ervaren slaapkwaliteit niet significant en zeer wisselend. Enkel preparaten van de hele wortel gaven een significant effect, extracten niet.
Meta-analyse van 18 RCT's: met valeriaan meldden deelnemers 37% vaker een betere slaap dan met placebo (relatief risico 1,37). Op meetbare uitkomsten, zoals de inslaaptijd of een score voor slaapkwaliteit, was er geen verschil.