R-ALA vs gewoon alfa-liponzuur: koop je de helft voor niets?

Alfa-liponzuur (ALA) is een zwavelhoudende verbinding die in je mitochondrien als co-factor werkt en daarnaast als antioxidant optreedt. Wat het ongewoon maakt: het is zowel in water als in vet oplosbaar, waardoor het overal in de cel kan werken. Het regenereert bovendien andere antioxidanten, waaronder vitamine C, vitamine E en glutathion.

Twee spiegelbeelden

ALA bestaat in twee vormen die elkaars spiegelbeeld zijn:

• R-ALA: de vorm die je lichaam zelf maakt en die als co-factor in je enzymen past.
• S-ALA: een synthetisch bijproduct van de chemische productie. Niet lichaamseigen.

Chemische synthese levert onvermijdelijk een 50/50-mengsel op, het zogenaamde racemische ALA. Dat is wat in vrijwel elk goedkoop product zit. R-ALA apart winnen of stabiliseren kost extra, vandaar het prijsverschil.

Maakt het uit in de praktijk?

Hier is nuance nodig, want de marketing overdrijft in beide richtingen.

• Voor R-ALA pleit: het wordt beter opgenomen, bereikt hogere piekconcentraties in het bloed en is de enige vorm die als enzym-cofactor functioneert.
• Voor racemisch ALA pleit: bijna al het klinische bewijs is met de racemische vorm gedaan, inclusief de studies waar iedereen naar verwijst. De dosering in die studies (600 mg) is dus een dosering van het mengsel.
• Tegen S-ALA: er zijn aanwijzingen dat S-ALA de opname van R-ALA licht kan hinderen, maar dat is geen consistente bevinding en zeker geen reden om racemisch ALA af te schrijven.

Nuchtere conclusie: als je 600 mg racemisch ALA neemt, volg je de dosering waarmee het bewijs is opgebouwd. Neem je R-ALA, dan volstaat een lagere dosis (rond 300 mg) voor een vergelijkbare blootstelling, maar je verlaat wel de dosering uit de studies. Beide keuzes zijn verdedigbaar; alleen "R-ALA is twee keer zo goed dus koop altijd R-ALA" is dat niet.

Waar ALA echt onderzocht is

De sterkste data zit bij diabetische polyneuropathie. In de SYDNEY 2-studie (Ziegler 2006) kregen 181 patienten vijf weken lang 600, 1200 of 1800 mg oraal ALA of placebo. Neuropathische symptomen (brandende en stekende pijn, tintelingen, gevoelloosheid) verbeterden, en 600 mg per dag gaf de beste verhouding tussen effect en bijwerkingen. Hoger doseren voegde niets toe en gaf meer misselijkheid.

Daarnaast is ALA onderzocht op insulinegevoeligheid en op gewicht, met kleinere en minder consistente effecten.

Praktisch

• Dosis: 600 mg racemisch ALA per dag, of ongeveer 300 mg R-ALA.
• Timing: op een lege maag, minstens 30 minuten voor de maaltijd. Voedsel verlaagt de opname aanzienlijk.
• Stabiliteit: R-ALA is gevoelig voor warmte en vocht. Kies bij voorkeur een gestabiliseerde vorm (vaak als natriumzout, Na-R-ALA) en bewaar het droog en koel.
• Duur: in de neuropathie-studies werd binnen vijf weken effect gezien.

Aandachtspunten

• Bloedsuiker: ALA kan de glucosewaarde verlagen. Gebruik je insuline of orale antidiabetica, dan hoort dit besproken met je arts.
• Schildklier: bij schildkliermedicatie is voorzichtigheid geadviseerd; houd afstand in tijd.
• Mineralen: ALA kan metalen binden. Neem het niet samen met ijzer, calcium, magnesium of zink, maar met enkele uren tussentijd.
• Vitamine B1: bij een bestaand thiaminetekort (bijvoorbeeld bij alcoholgebruik) is aanvullen van B1 aangewezen voor je met ALA start.

Meer: de alfa-liponzuur-gids, NAC en vitamine B1.