Vetoplosbare antioxidant. Hoge doses tonen géén voordeel en mogelijk schade - beter via voeding.
Vitamine E is een verzamelnaam voor 8 vetoplosbare antioxidanten (tocoferolen en tocotriënolen). Alpha-tocoferol is de meest actieve en best onderzochte vorm.
Lang werd vitamine E aangeprezen als antioxidant-supplement voor preventie van hart- en vaatziekten en kanker. Grote interventiestudies (HOPE, ATBC, CARET, SELECT) hebben dat niet kunnen bevestigen - sterker, hoge doses lijken geassocieerd met een licht verhoogde sterfte (Bjelakovic 2007 meta-analyse).
De pragmatische conclusie: vitamine E uit voeding (noten, zaden, plantaardige oliën, bladgroenten) is gunstig, supplementen zijn voor de meeste mensen overbodig. Specifieke indicaties bestaan - zoals niet-alcoholische steatohepatitis waar 800 IE/dag in studies effect heeft.
Wat we wél weten: vitamine E in combinatie met bloedverdunners (warfarine, NSAIDs, aspirine) verhoogt bloedingsrisico. Bij planned chirurgie minstens 1 week stoppen.
Gerandomiseerde preventiestudie bij 35.533 gezonde mannen: 400 IE vitamine E per dag verhoogde het risico op prostaatkanker met 17% tegenover placebo (620 tegenover 529 gevallen, mediane opvolging 7 jaar). Dat is 1,6 extra gevallen per 1000 persoonsjaren.
Meta-analyse van 19 RCT's (135.967 deelnemers): in de studies met hoge doses vitamine E (400 IE/dag of meer) lag de totale sterfte iets hoger, met 39 extra overlijdens per 10.000 personen. Die studies liepen vooral bij chronisch zieken, dus de vertaling naar gezonde mensen is onzeker.
RCT bij 9.541 patiënten van 55 jaar of ouder met vaatziekte of diabetes (mediaan 7 jaar opgevolgd): 400 IE natuurlijke vitamine E per dag voorkwam geen kanker of ernstige hart- en vaatziekten, maar verhoogde het risico op hartfalen met 13%.