Vitamine B12 dosering: dagelijks, wekelijks, sublinguaal of injectie?

B12 is opmerkelijk: orale doseringen lopen van 2,5 µg (ADH) tot 2000 µg (therapeutisch). Reden: zonder intrinsic factor wordt slechts 1-2% van een orale dosis opgenomen via passieve diffusie. Hoge doses gebruiken die kleine fractie efficiënt.

Doseringen per situatie

• Algemeen onderhoud (geen risicogroep): 5-10 µg/dag uit voeding volstaat. Suppletie meestal niet nodig.
• Veganisten en strikte vegetariërs: 25-100 µg/dag - meeste B12-supplementen leveren dit ruimschoots
• 50-plussers met verlaagde maagzuurproductie: 100-500 µg/dag of 1000 µg per week
• PPI- of metformine-gebruikers chronisch: 250-1000 µg/dag
• Aangetoond tekort (B12 < 200 pg/mL of MMA verhoogd): oraal 1000-2000 µg/dag gedurende 1-2 maanden, dan onderhoud 250-1000 µg/dag
• Pernicieuze anemie (autoimmuun): intramusculaire injectie initieel (1000 µg) - bespreek met huisarts. Onderhoud kan oraal mits hoge dosis (2000 µg/dag).

Oraal versus sublinguaal

De marketing-claim dat sublinguaal "10× beter wordt opgenomen" klopt niet voor B12. Studies (Sharabi 2003, Yazaki 2006) tonen vergelijkbare bloedspiegels na 1-2 maanden oraal vs sublinguaal bij gelijke dosis. Sublinguaal heeft één klein voordeel: minder afhankelijk van maagzuur, dus iets meer voorspelbaar bij PPI-gebruikers of ouderen.

Conclusie: gewone tablet doorslikken volstaat. Sublinguaal kost vaak meer zonder duidelijk klinisch verschil.

Dagelijks of wekelijks?

Het lichaam slaat B12 efficiënt op in de lever (tot 3-5 jaar voorraad). Wekelijkse hoge dosis (bv. 2000 µg eenmaal per week) werkt klinisch even goed als dagelijks 250 µg. Voordeel: makkelijker therapietrouw. Nadeel: minder geleidelijk dus minder optimaal voor mensen die symptomen actief willen volgen.

Injectie - wanneer?

Intramusculaire B12-injectie blijft eerstelijnstherapie bij:

• Pernicieuze anemie (positief intrinsic-factor antilichaam) - initieel
• Ernstig neurologisch B12-tekort (subacute combined degeneration)
• Maagchirurgie (gastrectomie, bariatrische chirurgie) waarbij intrinsic factor weg is

Standaardschema bij arts: 1000 µg IM dagelijks 1 week, dan wekelijks 1 maand, dan elke 1-3 maanden onderhoud. Recent onderzoek (Wang 2018) toont dat oraal 2000 µg/dag na de oplaadfase even effectief is - bespreek met je huisarts.

Wanneer beoordelen?

• Bloedwaarden: herhaal B12 + MMA + homocysteïne na 3 maanden suppletie
• Symptomen: energie en concentratie verbeteren in 2-4 weken; neurologische klachten kunnen 3-6 maanden vragen
• Pas op: oraal hoge dosis maakt serum-B12 hoog zonder garantie dat het functioneel werkt. MMA blijft de gouden standaard.

Meer in onze vitamine B12-gids en vormen-vergelijking.