Voor verkoudheid zijn lozenges essentieel. Voor algemene suppletie maakt het niets uit.
Zink-lozenges (zuigtabletten) en zink-pillen werken zeer verschillend voor verkoudheidsbehandeling. Het verschil zit in de blootstelling van keelweefsel aan zink-ionen.
De Hemilä 2017-meta-analyse: zink-lozenges (>75 mg/dag, vooral acetaat of gluconaat) verkorten de duur van verkoudheid met 33% bij gebruik binnen 24 uur na eerste symptomen. Reguliere zink-pillen tonen dit effect NIET.
De verklaring: zink-ionen binden aan ICAM-1-receptoren in het keelweefsel, waar rhinovirussen aan zich binden. Lozenges zorgen voor direct contact via speeksel. Pillen worden in maag en darm opgenomen voor systemisch effect, dat geen lokale viraal-effect heeft.
Voor algemene zink-suppletie (acne, immuniteit-onderhoud, sport): pillen volstaan. Werkdosis 15-30 mg elementair zink per dag. Vormen: bisglycinaat of picolinaat voor opname; oxide vermijden.
Voor verkoudheid: zuig 3-4 lozenges per dag (totaal 75-100 mg zink) bij eerste tekens, max 5 dagen. Niet langer wegens kopertekort-risico. Acetaat heeft licht voordeel boven gluconaat in studies.
Cochrane-review van 34 RCT's (8526 deelnemers): zink bij een verkoudheid verkortte de duur mogelijk met gemiddeld 2,4 dagen, maar met lage zekerheid en sterk wisselende resultaten. Preventief voorkwam het weinig of geen verkoudheden, en bij behandeling kwamen lichte bijwerkingen vaker voor.
Meta-analyse van 7 placebogecontroleerde RCT's (575 deelnemers, meer dan 75 mg zink per dag): zinkzuigtabletten verkortten een verkoudheid met gemiddeld 33%, met zinkacetaat 40% en met zinkgluconaat 28% (verschil niet significant). Doses boven 100 mg per dag deden niet beter.
Kleine RCT bij 31 rusthuisbewoners met een laag zinkgehalte: 30 mg zink per dag (tegenover 5 mg in de controlegroep) verhoogde na 3 maanden de zinkspiegel en de T-celproliferatie, vooral doordat er meer T-cellen waren. Niet iedereen bereikte een normale zinkspiegel.
Cochrane: zink-suppletie verlaagt longontsteking-incidentie bij jonge kinderen met 13%.
Zink is essentieel voor de werking van T- en B-cellen; een tekort verhoogt de vatbaarheid voor infecties en vertraagt de wondheling.