Leverbeschermend en antioxidant. Onderzocht bij hepatitis en levervet.
Mariadistel (Silybum marianum) bevat silymarine - een mix van flavonolignanen waarvan silybin de actieve hoofdcomponent is. Gestandaardiseerde extracten leveren 70-80% silymarine.
De best onderzochte toepassing is lever-bescherming. Silymarine remt toxische opname in hepatocyten, stimuleert RNA-polymerase voor regeneratie, en werkt antioxidant. Klinisch: bij niet-alcoholische steatohepatitis verlaagt het transaminases (Federico 2017 meta-analyse).
Een opvallende medische toepassing is acute Amanita phalloides-vergiftiging (groene knolamaniet). Intraveneuze silibinine is de standaardbehandeling - kan de lever-toxiciteit van α-amanitine doorbreken indien tijdig gestart.
Belangrijk: silymarine remt CYP3A4-enzym in vitro, in vivo veel zwakker. Bij polyfarmacie met immuunsuppressiva (cyclosporine, tacrolimus) of statines voorzichtig en op advies van apotheker.
Systematische review van 19 geblindeerde studies: silymarine (mariadistel) verlaagde het leverenzym AST bij alcoholische leverziekte, en bij levercirrose was de leversterfte lager (10,0% tegenover 17,3%), de totale sterfte niet. Bij virale hepatitis was er geen gunstig effect.
Cochrane-review van 18 RCT's (1.088 patiënten met alcoholische leverziekte en/of hepatitis B of C): mariadistel had geen significant effect op sterfte, complicaties van leverziekte of leverweefsel. De sterfte door leverziekte daalde over alle studies samen, maar niet in de studies van hoge kwaliteit.