Magnesium-tekort: symptomen, oorzaken en wie risico loopt

Echte hypomagnesiëmie (serum < 0,7 mmol/L) is medisch tamelijk zeldzaam. Maar subklinisch magnesium-tekort - waarbij de bloedwaarde nog normaal is maar de cellulaire voorraad uitgeput - komt naar schatting voor bij 20-30% van de Westerse bevolking. Reden: dieet-magnesium is in 50 jaar met ongeveer een derde gedaald door uitputting van landbouwgrond en raffinage van granen.

Symptomen van subklinisch tekort

Geen enkel symptoom is specifiek voor magnesium-tekort, maar de combinatie van meerdere is verdacht:

• Spierkrampen, vooral nachtelijke kuit- of voetkrampen
• Oogspring (ooglid-tremor, blefarospasme)
• Slaapproblemen, vooral inslaapmoeilijkheden
• Aanhoudende vermoeidheid zonder duidelijke oorzaak
• PMS-klachten en stemmingsschommelingen
• Hoofdpijn of migraine
• Hartritmestoornissen (palpitaties, ectopische slagen)
• Verhoogde bloeddruk zonder andere risicofactoren

Wie loopt verhoogd risico?

• Diabetes type 2 patiënten: insulineresistentie versterkt magnesium-verlies via urine. 30-50% heeft tekort.
• PPI-gebruikers (omeprazol, pantoprazol) langer dan 1 jaar: verlaagde maagzuur vermindert opname. EMA-waarschuwing sinds 2014.
• Diuretica-gebruikers (lus-diuretica, thiazides): verhoogde renale uitscheiding
• Alcohol-gebruikers: ethanol verhoogt urine-verlies; chronisch overmatig drinken = bijna altijd tekort
• Sporters met hoge intensiteit: zweetverlies + cellulair gebruik
• Crohn, coeliakie, IBD: malabsorptie
• 50-plussers: verminderde darmopname + verminderde dieetinname
• Zwangerschap en lactatie: verhoogde behoefte (350-400 mg/dag)

Waarom serum-magnesium misleidend is

Slechts 1% van het lichaamsmagnesium zit in bloed - de rest in botten (60%) en cellen (39%). Bij subklinisch tekort handhaaft het lichaam de bloedwaarde door magnesium uit botten te halen. Serum-magnesium kan dus normaal zijn terwijl intracellulaire voorraad uitgeput is.

Beter (maar duurder): RBC magnesium (rode-bloedcel) of een magnesium loading test. Voor klinische praktijk: bij combinatie van risicofactoren + symptomen, gewoon 8-12 weken proeven met goede suppletie (300 mg bisglycinaat/dag) en evalueren.

Wanneer huisarts?

• Palpitaties of ritmestoornissen → eerst cardiale evaluatie
• Onverklaarde aanhoudende vermoeidheid → uitsluiting van schildklier, anemie, ferritine
• Spierzwakte of trillingen die toenemen → neurologisch consult

Meer in onze magnesium-gids en de klacht-pagina vermoeidheid.