Stoffel 2017 schudde dogma's op: alternate-day dosering werkt mogelijk beter.
Tot 2017 was dagelijkse ijzersuppletie (60-100 mg elementair) standaard. De Stoffel-studie veranderde dat fundamenteel: alternate-day dosering (60-120 mg om de dag) blijkt minstens even effectief en mogelijk beter dan dagelijks.
Het mechanisme: na ijzersuppletie stijgt hepcidine 24-48 uur - een eiwit dat ijzeropname remt om overdaad te voorkomen. Bij dagelijkse dosering werken doseringen tijdens deze hepcidine-piek minder. Door om de dag te doseren werk je in hepcidine-dalen, waar opname maximaal is.
Praktisch: 100 mg elementair ijzer om de dag (Stoffel-regime) geeft dezelfde stijging in hemoglobine en ferritine als 100 mg dagelijks, met minder bijwerkingen (misselijkheid, constipatie). Sommige patiënten verdragen dit veel beter.
Voor lichte tekorten: bisglycinaat 25-30 mg om de dag in plaats van 30 mg dagelijks. Voor ernstige tekorten of zwangerschap: overleg met arts - dagelijks kan nog steeds aangewezen zijn afhankelijk van urgentie en bijwerkingen.
Hoe lang doorgaan? Tot ferritine ≥ 100 µg/L is bereikt - meestal 3-6 maanden na correctie van Hb. Stoppen zodra Hb normaal is, is een veelgemaakte fout: de voorraad is dan nog niet aangevuld.
Meta-analyse van 17 RCT's: bij zwangere vrouwen gaf ijzerbisglycinaat (4 tot 20 weken) een hoger hemoglobine en 64% minder maag-darmklachten dan andere ijzersupplementen, maar de kwaliteit van het bewijs was zeer laag. Bij kinderen was er geen verschil.
Equivalentie-RCT met 440 volwassenen met ijzergebreksanemie. Na twee weken steeg het hemoglobine met 2,00 g/dl in de groep met oraal ijzer plus vitamine C en met 1,84 g/dl in de groep met enkel ijzer: gelijkwaardig. Bij de behandeling van bloedarmoede voegt een vitamine C-supplement dus niets aantoonbaars toe aan orale ijzersuppletie.
Twee open-label RCT's bij vrouwen met lage ijzervoorraden. Om de dag doseren gaf een hogere cumulatieve fractionele opname dan dagelijks (21,8% versus 16,3%) en meer totaal opgenomen ijzer (175,3 mg versus 131,0 mg). Verklaring: een ijzerdosis doet hepcidine stijgen, wat de opname van de volgende dosis remt.
Lancet-overzicht: orale ijzersuppletie is meestal de eerste keuze bij ijzertekortanemie; de nieuwere intraveneuze ijzerpreparaten lijken de voorraad veilig en doeltreffend aan te vullen. Voor de diagnose zijn ferritine en transferrinesaturatie nauwkeuriger dan de klassieke bloedwaarden.
IJzergebreksanemie is wereldwijd de meest voorkomende vorm van anemie; ferritine < 30 µg/L wijst op een tekort, ook zonder anemie.