Voor de meeste mensen werken beide. Maar bij MTHFR-mutatie maakt het verschil.
Foliumzuur (synthetische folaat) wordt door het lichaam omgezet naar 5-methyltetrahydrofolaat (5-MTHF, methylfolaat) - de actieve vorm die DNA-synthese en methylering ondersteunt. De omzetting verloopt via het MTHFR-enzym.
Bij MTHFR-polymorfisme (~30% van bevolking heeft één variant, ~10% homozygoot) is de omzetting trager. Voor deze mensen kan methylfolaat direct (Quatrefolic, Metafolin) meer voordeel bieden dan klassiek foliumzuur - vooral bij stemmings- of vruchtbaarheidsklachten.
Voor zwangerschapspreventie van neuralebuisdefecten zijn beide werkzaam. De 400 µg/dag-aanbeveling kan ingevuld worden met foliumzuur (klassieke supplement) of methylfolaat. Bij vermoeden van MTHFR: methylfolaat verkozen.
Klinisch belangrijk: in een onbehandeld B12-tekort kan foliumzuur de macrocytaire anemie corrigeren terwijl neurologische schade doorgaat. Bij hoge foliumzuur-suppletie altijd B12-status controleren.
Praktische dosering: 400 µg/dag voor algemene preventie. 5 mg/dag bij eerdere kind met neuralebuisdefect of bij anti-epileptica-gebruik (op gynaecoloog-advies). Onder de 1000 µg/dag is overdosering vrijwel onmogelijk.
Review: folaat levert de methylgroepen voor DNA-methylering. De veelvoorkomende MTHFR 677C>T-variant verlaagt de activiteit van het enzym. Of meer folaat de DNA-methylering bij mensen verandert, is onduidelijk: de voedingsstudies waren klein en niet eensgezind.
Analyse van ruim 10.000 Amerikaanse volwassenen (NHANES): bij een laag vitamine B12 stegen homocysteïne en methylmalonzuur naarmate het serumfolaat hoger lag (vanaf ongeveer 20 nmol/L), terwijl ze bij voldoende B12 daalden. Observationeel onderzoek.
Meta-analyse van 12 RCT's bij 16.958 mensen met een bestaande hart-, vaat- of nierziekte: foliumzuur verlaagde het risico op hart- en vaatziekten, coronaire hartziekte en sterfte niet. Ook voor beroerte was de daling (RR 0,86) niet significant.
RCT in 33 centra bij 1817 vrouwen die eerder een zwangerschap met een neuraalbuisdefect hadden: foliumzuur rond de conceptie verlaagde het risico op herhaling met 72% (RR 0,28). Een mengsel van andere vitamines gaf geen significante bescherming.